مي‌بينيد که هيچ اثري نداشت، بله حسين که شهيد مي‌شد، خود او به اعلي عليين رضوان خدا مي‌رسيد، شهيداني که کسي نفهميد و در غربت، در سکوت، در خاموشي شهيد شدند، به اجر خودشان در آخرت رسيدند، روح آنها فتوح و گشايش را در درگاه رحمت الهي به دست آورد، اما آيا چقدر درس شدند، چقدر اسوه شدند، درس، آن شهيدي مي‌شود که شهادت او و مظلوميت او را نسل هاي معاصر و آينده او بدانند و بشنوند، درس و اسوه آن شهيدي مي‌شود که خون او بجوشد و در تاريخ سرازير بشود، مظلوميت يک ملت آن وقتي مي‌تواند زخم پيکر ستم کشيده شلاق خورده ملت ها را شفا بدهد و مرهم بگذارد که اين مظلوميت فرياد بشود، اين مظلوميت به گوش انسان هاي ديگر برسد، براي همين است که امروز ابرقدرت ها صدا توي صدا انداختند که صداي ما بلند نشود، براي همين است که حاضرند پول هاي گزاف خرج کنند تا دنيا نفهمد که جنگ تحميلي چرا به وجود آمد، با چه انگيزه‌اي، با دست که، با تحريک که. آن روز هم دستگاه هاي استکباري، حاضر بودند هر چه دارند خرج کنند به قيمت اين‌که نام و ياد حسين و خون حسين و شهادت عاشورا مثل درس در مردم آن زمان و ملت هاي بعد باقي نماند و شناخته نشود. البته در اوائل کار درست نمي‌فهميدند که چقدر مطلب با عظمت است. هر چه بيشتر گذشت، بيشتر فهميدند. در اواسط دوران بني‌عباس حتي قبر حسين بن علي عليه السلام را ويران کردند، آب انداختند، خواستند از او هيچ اثري باقي نماند. نقش ياد و خاطره شهيدان و شهادت اين است، شهادت بدون خاطره، بدون ياد، بدون جوشش خون شهيد، اثر خودش را نمي‌بخشد و اربعين آن روزي است که برافراشته شدن پرچم پيام شهادت کربلا در آن روز آغاز شد و روز بازماندگان شهداست. حالا چه در اربعين اول، خانواده امام حسين عليه السلام به کربلا آمده باشند و چه نيامده باشند. اما اربعين اول آن روزي است که براي اولين بار زائران شناخته شده حسين بن علي به کربلا آمدند؛ جابربن عبدا... انصاري است و عطيه از اصحاب پيغمبر، از ياران اميرالمومنين و آمدند آن جا و جابر بن عبدا... حتي نابينا بود - آن‌طور که در نوشته‌ها و اخبار هست - و دستش را عطيه گرفت و برد روي قبر حسين بن علي گذاشت و او قبر را لمس کرد و گريه کرد و با حسين بن علي عليه‌السلام حرف زد و با آمدن خود و با سخن گفتن خود خاطره حسين بن علي را زنده کرد و سنت زيارت قبر شهداء را پايه‌گذاري کرد. يک چنين روز مهمي است روز اربعين. امام صادق فرمودند: "هرکس يک بيت شعر درباره حادثه عاشورا بگويد و کساني را با آن بيت شعر بگرياند، خداوند بهشت را بر او واجب خواهد کرد".

حرکت امام حسين(ع) براي اقامه حق و عدل بود: «انما خرجت لطلب الاصلاح في امة جدي اريد ان امر بالمعروف وانهي عنالمنکر ...»( بحارالانوار، ج 44، ص 329). در زيارت اربعين که يکي از بهترين زيارات است، ميخوانيم: «و منحالنصح و بذل مهجته فيک ليستنقذ عبادک منالجهالة و حيرةالضلاله». آن حضرت در بين راه، حديث معروفي را که از پيامبر(ص) نقل کردهاند، بيان ميفرمايند: «ايها الناس ان رسولالله صليالله عليه و اله و سلم قال: من رأي سلطانا جائرا مستحلا لحرمالله ناکثا لعهدالله مخالفا لسنة رسولالله صليالله عليه و اله و سلم يعمل في عبادالله بالاثم والعدوان فلم يغير عليه بفعل و لاقول کان حقا عليالله ان يدخله مدخله» (بحارالانوار، ج 44، ص 382). تمام آثار و گفتار آن بزرگوار و نيز گفتاري که درباره آن بزرگوار از معصومين رسيده است، اين مطلب را روشن ميکند که غرض، اقامه حق و عدل و دين خدا و ايجاد حاکميت شريعت و برهم زدن بنيان ظلم و جور و طغيان بوده است. غرض، ادامه راه پيامبر اکرم(ص) و ديگر پيامبران بوده است که: «يا وارث آدم صفوةالله يا وارث نوح نبيالله ...»( مفاتيحالجنان، زيارت وارث) و معلوم است که پيامبران هم براي چه آمدند: «ليقومالناس بالقسط». اقامه قسط و حق و ايجاد حکومت و نظام اسلامي. اساسا اهميت اربعين در آن است که در اين روز، با تدبير الهي خاندان پيامبر(ص)، ياد نهضت حسيني براي هميشه جاودانه شد و اين کار پايهگذاري گرديد. اگر بازماندگان شهدا و صاحبان اصلي، در حوادث گوناگون - از قبيل شهادت حسينبنعلي(عليهالسلام) در عاشورا - به حفظ ياد و آثار شهادت کمر نبندند، نسل هاي بعد، از دستاورد شهادت استفاده زيادي نخواهند برد. درست است که خداي متعال، شهدا را در همين دنيا هم زنده نگه ميدارد و شهيد به طور قهري در تاريخ و ياد مردم ماندگار است؛ اما ابزار طبيعي که خداي متعال براي اين کار - مثل همه کارها - قرار داده است، همين چيزي است که در اختيار و اراده ماست. ما هستيم که با تصميم درست و بجا، ميتوانيم ياد شهدا و خاطره و فلسفه شهادت را احيا کنيم و زنده نگهداريم.